نقش و محل عناصر غذایی و ویتامین های مورد نیاز بدن.
تغذیه صحیح در سلامت جسمی و روحی انسان بسیار موثر بوده و بر بروز استعداد ها و توانایی های افراد اثر می گذارد. برای داشتن تغذیه مناسب لازمست تا از نقش عناصر غذایی آگاهی داشته و بدانیم کدام یک از مواد غذایی دارای چه خاصیتی هستند. در این متن ابتدا به بررسی نقش برخی عناصر غذایی و ویتامین ها در بدن پرداخته شده و سپس فهرستی از مواد غذایی دارای این خاصیت ها ارائه می گردد.
1) ویتامین آ (A): کمبود این ویتامین در بدن رشد را متوقف و استحکام استخوان ها را به خطر می اندازد. باعث تحریک بیماری اکزوفتالمی (بیماری شدید چشمی که منجر به کور شدن می شود) شده و برای جلوگیری از راشیتیسم (نرمی استخوان) در کودکان ضروری است. این ویتامین در تجدید جوانی و تعادل اعصاب موثر است.
2) ویتامین ب (B): کمبود ویتامین ب موجب کم خونی، لاغری مفرط و اختلال در گردش خون می شود. این ویتامین ضد بیماری بری بری است، اشتها را تحریک و و عمل جذب را آسان می کند.
3) ویتامین ث (C): کمبود این ویتامین باعث بیماری اسکوربوت شده که از عوارض آن سستی و بی حالی، لق شدن دندان ها، خون ریزی لثه ها، ریزش مو و شکستن ناخن است. ویتامین ث برای جذب آهن خون، استحکام و سلامتی بافت ها، مقاومت در برابر عفونت ها، محکم شدن ساختمان جفت، بهبود شکستگی ها و زخم ها، سلامت دندان ها و لثه ها ضروری است.
4) ویتامین د (D): بدن برای جذب کلسیم و فسفر نیاز به ویتامین د دارد. برای محکم ساختن استخوان ها و رشد و سلامتی سیستم عصبی لازم بوده و ضد راشیتیسم (نرمی استخوان) است. بچه ها باید در تابستان قبل از ساعت 10 صبح و در زمستان بین ساعت 1 تا 2 بعد از ظهر در هوای آزاد و در معرض نور مستقیم خورشی قرار بگیرند تا این ویتامین در بدنشان تولید شود.
5) ویتامین ای (E): برای بهبود جریان خون، کنترل عناصر انعقاد خون و تولید فراورده های هورمونی بدن لازم است. ویتامین ای1 در باروری انسان، درمان آسم، دیابت، امراض قلبی و برخی از سرطان ها موثر است.
6) ویتامین کا (K): به انعقاد خون و گردش خون در بدن کمک می کند. با مصرف آنتی بیوتیک خاصیت ویتامین کا در بدن کاهش می یابد.
7) ید (I): برای کار غده ها و ترشحات داخلی به خصوص غده تیرویید لازم است. ید ضد بیماری اسکوربوت و بیماری های لنفاوی، راشیتیسم، سفلیس، نقرس و رماتیسم است.
8) گوگرد (S): خون را ضدعفونی و تصفیه کرده و برای مبارزه با عفونت های داخلی، بیماری های پوستی و برونشیت ضروری می باشد.
9) منیزیم (Mg): حرکات روده و معده ها را به فعالیت می اندازد، عمل هضم را آسان و کار اعصاب را بهبود می بخشد. از تب و سرطان جلوگیری می کند و جمع شدن کلسیم را در استخوان ها آسان می سازد.
10) مس (Cu): مس باعث فعالیت ویتامین ها در بدن شده و با آهن در تولید و تشکیل هموگلوبین همکاری می کند.
11) آرسنیک (As): نیروده بوده و از سل جلوگیری کرده و در هنگام تب که آهن و املاح معدنی بدن کاهش می یابد آرسنیک موجود در خوراکی ها این کمبود ها را جبران می نماید.
12) سیلیس (Si): استخوان ها و رگ ها را محکم کرده، جریان خون را فعال می کند و در درمان راشیتیسم، تصلب شراین و سرطان نقش دارد.
13) پتاسیم (K): مقوی قلب و تقویت کننده مزاج است. موجب کاهش ابتلا به نقرس و رماتیسم شده و در برنج فراوان است.
14) آهن (Fe): برای کم خونی، بیماری زردی و برای تجدید گلبول های قرمز خون ضروری است.
15) فسفر (P): برای مغز و انرژی عضلات لازم است و بدون فسفر هیچ سلولی نمی تواند رشد کند. برای جذب فسفر در بدن نیاز به ویتامین د است.
16) کلسیم (Ca): برای تکامل و استحکام استخوان ها و دندان ها به خصوص در کودکان لازم بوده و در انعقاد خون و رساندن غذا به استخوان ها ضروری می باشد.
| ۱ | ۲ | ۳ | ۴ | ۵ | ۶ | ۷ | ۸ | ۹ | ۱۰ | ۱۱ | ۱۲ | ۱۳ | ۱۴ | ۱۵ |
۱۶ | |
| تخم مرغ |
l |
l |
۰ |
l |
l |
l |
۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ |
l |
l |
l |
| شیر |
l |
l |
l |
l |
l |
۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ |
l |
| هویج |
l |
l |
l |
۰ |
l |
۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ |
l |
l |
۰ |
l |
| کلم |
l |
l |
l |
۰ | ۰ |
l |
۰ |
l |
۰ | ۰ |
l |
۰ | ۰ |
l |
l |
l |
| کاهو |
l |
l |
l |
۰ |
l |
۰ |
l |
۰ |
l |
l |
۰ | ۰ | ۰ |
l |
l |
l |
| لیموترش |
l |
۰ |
l |
۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ |
l |
l |
l |
l |
| شلغم |
l |
l |
l |
۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ |
l |
۰ | ۰ |
l |
l |
l |
| گوجه فرنگی |
l |
l |
l |
۰ | ۰ |
l |
۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ |
l |
l |
l |
| اسفناج |
l |
l |
l |
۰ |
l |
l |
۰ | ۰ |
l |
۰ | ۰ | ۰ |
l |
l |
l |
l |
| لوبیا سبز |
l |
l |
l |
۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ |
l |
l |
l |
l |
| سیب زمینی |
l |
l |
l |
۰ | ۰ |
l |
۰ | ۰ |
l |
۰ | ۰ | ۰ |
l |
۰ |
l |
l |
| خرما |
l |
l |
۰ |
l |
۰ | ۰ | ۰ | ۰ |
l |
۰ | ۰ | ۰ | ۰ |
l |
l |
l |
| جوانه گندم |
l |
l |
۰ |
l |
l |
l |
l |
l |
l |
۰ |
l |
l |
l |
l |
l |
l |
| هلو |
l |
l |
l |
۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ |
l |
۰ |
l |
| هندوانه |
l |
l |
l |
۰ | ۰ | ۰ | ۰ |
l |
l |
۰ | ۰ |
l |
l |
l |
l |
l |
| سیب |
l |
l |
l |
۰ | ۰ | ۰ |
l |
۰ |
l |
۰ |
l |
l |
l |
l |
l |
l |
| گردو |
l |
l |
۰ | ۰ |
l |
۰ | ۰ | ۰ | ۰ |
l |
۰ | ۰ | ۰ |
l |
l |
l |
| انگور |
l |
l |
۰ | ۰ | ۰ | ۰ |
l |
۰ |
l |
۰ |
l |
۰ |
l |
l |
l |
l |
| موز |
l |
l |
l |
۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ |
l |
l |
l |
۰ |
| پرتقال | ۰ |
l |
l |
۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ |
l |
l |
۰ | ۰ |
l |
l |
l |
l |
| توت فرنگی |
l |
l |
l |
l |
۰ |
l |
l |
۰ |
l |
۰ | ۰ |
l |
l |
l |
l |
l |
| پیاز | ۰ |
l |
l |
۰ | ۰ | ۰ |
l |
l |
۰ | ۰ | ۰ |
l |
l |
۰ |
l |
l |
| فلفل قرمز/سبز |
l |
۰ |
l |
۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ | |
| شاهی |
l |
l |
l |
۰ | ۰ | ۰ |
l |
l |
l |
l |
۰ | ۰ | ۰ |
l |
l |
l |
| چغندر |
l |
l |
l |
۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ |
l |
l |
۰ |
| جعفری |
l |
۰ |
l |
۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ |
l |
l |
l |
| عدس |
l |
l |
l |
۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ |
l |
l |
l |
| نخود سبز |
l |
l |
l |
۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ |
l |
۰ | ۰ |
| رازیانه |
l |
l |
l |
۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ |
l |
l |
| گلابی |
l |
l |
l |
۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ |
l |
۰ | ۰ | ۰ |
l |
l |
l |
l |
| آلبالو و گیلاس |
l |
l |
۰ |
l |
۰ | ۰ | ۰ | ۰ |
l |
۰ | ۰ | ۰ |
l |
l |
۰ |
l |
| انار | ۰ | ۰ |
l |
۰ | ۰ | ۰ | ۰ |
l |
۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ |
| کرفس | ۰ | ۰ |
l |
۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ |
l |
l |
l |
l |
| انجیر |
l |
l |
۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ |
l |
۰ |
l |
| زیتون |
l |
۰ | ۰ | ۰ |
l |
۰ | ۰ |
l |
l |
l |
۰ | ۰ |
l |
l |
l |
l |
| بادام |
l |
l |
۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ |
l |
۰ |
l |
۰ | ۰ |
l |
l |
l |
l |
| سیر | ۰ |
l |
l |
۰ | ۰ | ۰ |
l |
l |
۰ | ۰ | ۰ |
l |
۰ | ۰ |
l |
۰ |
| فندق |
l |
l |
۰ |
l |
۰ | ۰ | ۰ |
l |
l |
l |
۰ | ۰ |
l |
l |
l |
l |
| کنجد | ۰ |
l |
۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ |
l |
l |
۰ |
l |
۰ |
l |
l |
l |
| کره |
l |
۰ | ۰ |
l |
l |
۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ |
| زردآلو |
l |
۰ |
l |
۰ | ۰ | ۰ |
l |
۰ | ۰ |
l |
۰ | ۰ | ۰ |
l |
l |
l |
تنظیم و آماده سازی برای وبلاگ: سعید مفاخری.
منبع: این متن به طور کامل از مجله موفقیت به شماره 134، چاپ نیمه اول دی 1386، صفحات 38 و 39 برداشته شده است که توسط گیتا درودگر برای این مجله تهیه شده است.